IQLIMGA MOS FASAD DIZAYNI
Keywords:
iqlimga mos fasad, arxitekturaviy loyihalash, dinamik soyalanish, passiv sovitish, ikki qavatli fasad, tabiiy ventilyatsiya, energiya samaradorligi, aqlli bino, ekologik dizayn.Abstract
Ushbu maqolada iqlimga mos fasad dizayni arxitekturaviy loyihalashning zamonaviy ilmiy-amaliy yo‘nalishi sifatida tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy g‘oyasi shundan iboratki, fasad endilikda binoning faqat tashqi pardasi, badiiy qiyofasi yoki konstruktiv chegarasi emas, balki quyosh radiatsiyasi, shamol, yorug‘lik, issiqlik almashinuvi, inson salomatligi va energiya tejamkorligini boshqaruvchi faol muhit elementi sifatida qaralishi zarur. Maqolada Al Bahar Towers, Eastgate Centre, Manitoba Hydro Place, The Edge Amsterdam va Council House 2 Melbourne kabi beshta zamonaviy loyiha misolida dinamik soyalanish, passiv sovitish, ikki qavatli fasad, aqlli sensor tizimlari, tabiiy ventilyatsiya va yog‘och lamellar orqali quyoshdan himoyalanish usullari o‘rganiladi. Tadqiqot natijalari O‘zbekiston, xususan Andijon sharoitida fasad kompozitsiyasini mahalliy iqlim, shahar zichligi, energiya sarfi va milliy-estetik qabul qilish mezonlari bilan bog‘lash zarurligini asoslaydi.
References
[1] Olgyay V. Design with Climate: Bioclimatic Approach to Architectural Regionalism. Princeton University Press, 1963.
[2] Givoni B. Climate Considerations in Building and Urban Design. John Wiley & Sons, 1998.
[3] Szokolay S. V. Introduction to Architectural Science: The Basis of Sustainable Design. Architectural Press, 2008.
[4] Ching F. D. K. Architecture: Form, Space, and Order. Wiley, 2014.
[5] AHR. Al Bahr Towers. Official project page. https://www.ahr.co.uk/projects/al-bahr-towers
[6] Pearce M. Eastgate Building Harare. Official project information. https://www.mickpearce.com/Eastgate.html
[7] KPMB Architects. Manitoba Hydro Place. https://www.kpmb.com/project/manitoba-hydro-place/
[8] PLP Architecture. The Edge Amsterdam. https://plparchitecture.com/the-edge/
[9] DesignInc / ArchDaily. CH2 Melbourne City Council House 2. https://www.archdaily.com/395131/ch2-melbourne-city-council-house-2-designinc
[10] O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PQ-436-son qarori. 2030-yilgacha O‘zbekiston Respublikasining ‘yashil’ iqtisodiyotga o‘tishiga qaratilgan islohotlar samaradorligini oshirish bo‘yicha chora-tadbirlar to‘g‘risida. 2022.
[11] O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PF-6119-son Farmoni. O‘zbekiston Respublikasi qurilish tarmog‘ini modernizatsiya qilish, jadal va innovatsion rivojlantirishning 2021-2025-yillarga mo‘ljallangan strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida. 2020.
[12] Herzog T., Krippner R., Lang W. Facade Construction Manual. Birkhäuser, 2004.
[13] Knaack U., Klein T., Bilow M., Auer T. Facades: Principles of Construction. Birkhäuser, 2014.
[14] Moughtin C. Urban Design: Street and Square. Architectural Press, 2003.
[15] Lechner N. Heating, Cooling, Lighting: Sustainable Design Methods for Architects. Wiley, 2014.

