Empowerment of youth intellectual success (EYIS)
Empowerment of youth intellectual success (EYIS) ilmiy-ommabop jurnali barcha sohada ilmiy izlanish olib boruvchi tadqiqotchilar, olimlar, professor-o‘qituvchilar hamda soha mutaxassislari uchun mo‘jallangan bo‘lib, Ilmiy faolyatning barcha tarmoqlariga oid tendensiyalar, mavjud muammolar va ularni bartaraf etishga bag‘ishlangan hamda barcha soha taraqqiyotiga xizmat qiluvchi ilmiy tahlil va takliflardan iborat maqolalar e’lon qilinadi. Jurnal ilmiy nashr hisoblanib, A4 formatda yiliga 12 (o'n ikki) marta o‘zbеk (kirill yoki lotin alifbosida), rus va ingliz tillarida mamlakatimiz va xorijiy tadqiqotchilarga ilmiy izlanishlarni olib borish uchun mo‘ljallangan davriy elektron nashr sifatida faolyat yurutadi.
Ushbu maqolada Qo'qon davlat Unversiteti dotsenti ''O'zbekiston Bastakorlar uyushmasi a'zosi Rafiqjon Ahmedovning hayot yo'li va ilmiy faoliyati haqida so'z boradi.
musiqa, kuy, qo'shiq, g'ijjak, dutor, kuy
QISHLOQ XO'JALIK EKINLARI URUGʻLARIGA ELEKTROTEXNOLOGIK ISHLOV BERUVCHI QURILMANING TEXNOLOGIK TAHLILI VA ULARNING SAMARADORLIGI
Ushbu maqolada urug'larga elektr maydoni bilan ishlov berish qurilmalarning tuzilishi, ishlash printsipi va samaradorligi tahlili keltirilgan.
elektrotexnologik ishlov berish, urug' unuvchanligi, elektr maydoni, urug' sifati, ishlov berish samaradorligi, qishloq xo'jaligi texnologiyasi.
BO‘LAJAK MUHANDISLARNING PROYEKSIYON TASAVVURINI RIVOJLANTIRISHDA 3D MODELLARNING O‘RNI
Ushbu maqolada bo‘lajak muhandislarning proyeksion tasavvurini rivojlantirishda 3D modellarning o‘rni ilmiy-pedagogik nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Zamonaviy muhandislik ta’limida grafik tayyorgarlik sifati, ayniqsa, proyeksion tasavvur, fazoviy tafakkur va texnik obyektlarni turli proyeksiya tekisliklarida mantiqiy tasavvur qila olish qobiliyatining shakllanganlik darajasi bilan bevosita bog‘liqdir. An’anaviy chizmachilik va muhandislik grafikasi mashg‘ulotlarida talabalar ko‘pincha tekis chizma orqali fazoviy shaklni tasavvur qilishda yoki aksincha, hajmli obyektni ortogonal proyeksiyalarda to‘g‘ri ifodalashda qiyinchilikka duch keladilar. Shu jihatdan 3D modellar ta’lim jarayonida murakkab geometrik jismlar va konstruktiv elementlarning vizual-mantiqiy tuzilishini ochib beruvchi, ularni aylantirish, kesim olish, qismlarga ajratish, yashirin elementlarni ko‘rsatish va turli rakurslardan kuzatish imkonini beruvchi kuchli didaktik vosita sifatida namoyon bo‘ladi. Maqolada proyeksion tasavvur tushunchasining mazmuni, uning muhandislik tayyorgarligidagi o‘rni, 3D modellar asosidagi o‘qitishning psixologik-pedagogik asoslari, didaktik funksiyalari va metodik imkoniyatlari yoritilgan. Tadqiqot davomida 3D modellashtirish vositalarining talabalar tomonidan ortogonal proyeksiyalarni tushunish, uchinchi ko‘rinishni aniqlash, qirqim va kesimlarni idrok etish, detal shaklini ongda qayta qurish va grafik topshiriqlarni mustaqil bajarish jarayonlariga ijobiy ta’siri tahlil qilinadi. Shuningdek, 3D modellarni qo‘llashning ta’limiy afzalliklari bilan birga, ularni noo‘rin va metodik jihatdan asoslanmagan qo‘llash oqibatida yuzaga keladigan yuzakilik, passiv kuzatuvchilik, tayyor vizual tasvirga qaramlik va fundamental grafik bilimlarning susayishi kabi xavflar ham ko‘rib chiqiladi. Maqolada bo‘lajak muhandislarning proyeksion tasavvurini shakllantirishga qaratilgan 3D-modelli pedagogik yondashuv taklif etilib, unda vizualizatsiya, faol manipulyatsiya, grafik tahlil, bosqichma-bosqich abstraksiyalash va refleksiv baholash mexanizmlarining o‘zaro bog‘liqligi asoslab beriladi. Tadqiqot natijalari 3D modellarning proyeksion tasavvurni rivojlantirishda oddiy ko‘rgazmali vosita emas, balki murakkab fazoviy fikrlashni shakllantiruvchi, nazariy bilimlarni amaliy grafik faoliyat bilan integratsiyalovchi va muhandislik ta’limi sifatini oshiruvchi samarali didaktik resurs ekanini ko‘rsatadi. Mazkur maqola muhandislik grafikasi, chizmachilik va kompyuter grafikasi fanlarini o‘qituvchi professor-o‘qituvchilar, tadqiqotchilar, doktorantlar, magistrantlar hamda grafik tayyorgarlik metodikasi bilan shug‘ullanuvchi mutaxassislar uchun ilmiy va amaliy ahamiyatga ega.
proyeksion tasavvur, 3D model, muhandislik grafikasi, fazoviy tafakkur, bo‘lajak muhandis, ortogonal proyeksiya, vizualizatsiya, chizmachilik, grafik kompetensiya, didaktik vosita, muhandislik ta’limi, kompyuter modellashtirish, qirqim, kesim, fazoviy idrok.
MUHANDISLIK GRAFIKASI MASHG‘ULOTLARIDA RAQAMLI TA’LIM VOSITALARINI QO‘LLASHNING PEDAGOGIK ASOSLARI
Ushbu maqolada muhandislik grafikasi mashg‘ulotlarida raqamli ta’lim vositalarini qo‘llashning pedagogik asoslari ilmiy-metodik nuqtayi nazardan yoritiladi. Zamonaviy oliy ta’lim tizimida muhandislik yo‘nalishidagi talabalarni tayyorlash jarayonida grafik savodxonlik, fazoviy tasavvur, texnik tafakkur, algoritmik fikrlash hamda amaliy loyihalash ko‘nikmalarini shakllantirish ustuvor vazifalardan biri bo‘lib qolmoqda. Shu nuqtayi nazardan muhandislik grafikasi nafaqat chizma bajarish yoki tasvirlarni o‘qish fanidir, balki u bo‘lajak mutaxassisning konstruktorlik, texnologik va kommunikativ kompetensiyalarini rivojlantiruvchi muhim didaktik maydon hisoblanadi. Maqolada raqamli ta’lim vositalari tushunchasining mazmuni, ularning turlari, ta’lim jarayonidagi funksional imkoniyatlari, muhandislik grafikasi mashg‘ulotlariga integratsiyalash prinsiplari hamda pedagogik samaradorligini belgilovchi omillar tizimli ravishda tahlil qilinadi. Ayniqsa, kompyuter grafikasi dasturlari, CAD platformalari, interaktiv taqdimotlar, virtual laboratoriyalar, elektron o‘quv modullari, 3D modellashtirish muhitlari, raqamli nazorat vositalari va masofaviy ta’lim komponentlarining darsning maqsadi, mazmuni, metodlari va natijalari bilan uyg‘unligi masalasi markaziy o‘ringa qo‘yiladi. Tadqiqotda muhandislik grafikasi mashg‘ulotlarida raqamli vositalardan foydalanish talabaning bilish faolligi, mustaqil ishlashi, tasviriy axborotni idrok etishi, murakkab shakllarni modellashtirish qobiliyati va o‘quv motivatsiyasiga sezilarli ta’sir ko‘rsatishi asoslab beriladi. Shu bilan birga, raqamli vositalarning didaktik imkoniyatlari bilan bir qatorda ularni noo‘rin yoki metodik jihatdan asossiz qo‘llash natijasida yuzaga keladigan cheklovlar, pedagogik xavflar va tashkiliy muammolar ham ko‘rib chiqiladi. Muallif tomonidan muhandislik grafikasi mashg‘ulotlarida raqamli vositalarni qo‘llashning pedagogik modeli taklif etilib, unda maqsadli-kompetensiyaviy yondashuv, vizual-kommunikativ ta’lim, interfaol hamkorlik, differensial topshiriqlar va refleksiv baholash mexanizmlarining o‘zaro bog‘liqligi ko‘rsatib beriladi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, raqamli ta’lim vositalarini muhandislik grafikasi darslariga ilmiy asoslangan holda integratsiya qilish talabaning nazariy bilimlarini amaliy faoliyatga ko‘chirish, grafik topshiriqlarni bajarish aniqligi va tezligini oshirish, chizmalarni fazoviy tasavvur asosida tahlil qilish malakasini rivojlantirish hamda ta’lim sifatini modernizatsiya qilishga xizmat qiladi. Maqola oliy ta’lim muassasalari professor-o‘qituvchilari, doktorantlar, magistrantlar va muhandislik grafikasi fanini o‘qitish metodikasi bilan shug‘ullanuvchi tadqiqotchilar uchun ilmiy-manbaviy va metodik ahamiyatga ega.
muhandislik grafikasi, raqamli ta’lim vositalari, pedagogik asoslar, CAD texnologiyalari, 3D modellashtirish, fazoviy tasavvur, interaktiv o‘qitish, vizual ta’lim, kompetensiyaviy yondashuv, elektron o‘quv resurslari, grafik savodxonlik, muhandislik ta’limi, didaktik integratsiya, ta’lim sifati, raqamli pedagogika.
MUHANDISLIK GRAFIKASINI O‘QITISHDA 3D MODELLASHTIRISH TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH SAMARADORLIGI
Ushbu ilmiy maqolada muhandislik grafikasini o‘qitish jarayonida 3D modellashtirish texnologiyalaridan foydalanishning pedagogik, metodik va amaliy samaradorligi tahlil qilingan. Zamonaviy texnik ta’lim tizimida talabalarni nafaqat nazariy chizma qoidalari bilan tanishtirish, balki ularda fazoviy tasavvur, konstruktiv tafakkur, grafik savodxonlik va raqamli loyihalash kompetensiyalarini shakllantirish dolzarb masala hisoblanadi. Shu nuqtai nazardan, 3D modellashtirish vositalari muhandislik grafikasining an’anaviy usullarini boyituvchi, o‘quv materiallarini ko‘rgazmali va interaktiv shaklda taqdim etuvchi, murakkab geometrik shakllarni idrok etishni yengillashtiruvchi va talabalarning mustaqil ijodiy faoliyatini rag‘batlantiruvchi samarali didaktik resurs sifatida baholandi. Tadqiqotda muhandislik grafikasini o‘qitishda 3D modellashtirishni joriy etishning didaktik asoslari, uning ta’lim natijalariga ta’siri, fazoviy tafakkur rivojiga qo‘shadigan hissasi, grafik topshiriqlarni bajarish sifatini oshirishdagi o‘rni hamda amaliy mashg‘ulotlar samaradorligiga ta’siri IMRAD tuzilmasi asosida yoritildi. Tadqiqot natijalari 3D modellashtirish texnologiyalaridan maqsadli va metodik jihatdan puxta foydalanish muhandislik grafikasi fanini o‘zlashtirish darajasini oshirish, xatolar sonini kamaytirish, murakkab chizmalarni tushunishni yengillashtirish va talabalarda kasbiy kompetensiyalarni shakllantirishda muhim omil ekanini ko‘rsatdi. Shuningdek, maqolada 3D modellashtirishni joriy etishda uchraydigan muammolar, jumladan texnik baza, dasturiy ta’minot, o‘qituvchining raqamli metodik tayyorgarligi va o‘quv dasturlarini moslashtirish bilan bog‘liq masalalar ham ilmiy tahlil qilindi. Yakunda muhandislik grafikasini o‘qitishda 3D modellashtirish texnologiyalaridan foydalanishni takomillashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqildi.
muhandislik grafikasi, 3D modellashtirish, fazoviy tafakkur, grafik tayyorgarlik, raqamli ta’lim, CAD tizimlari, texnik chizma, pedagogik samaradorlik, vizualizatsiya, interaktiv o‘qitish, kasbiy kompetensiya, oliy ta’lim.
TASVIRIY SAN’AT O‘QITISH METODIKASIDA KOMPYUTER GRAFIKASIDAN FOYDALANISHNING DIDAKTIK VA METODIK ASOSLARI
Ushbu ilmiy maqolada tasviriy san’at o‘qitish metodikasini zamonaviy ta’lim talablari asosida takomillashtirishda kompyuter grafikasining o‘rni, didaktik imkoniyatlari, metodik afzalliklari va amaliy qo‘llash mexanizmlari tahlil qilinadi. Raqamli texnologiyalarning ta’lim tizimiga jadal kirib kelishi natijasida tasviriy san’atni o‘qitish jarayoni ham mazmun, shakl va vositalar jihatidan sezilarli darajada yangilanmoqda. An’anaviy tasvirlash usullari bilan bir qatorda kompyuter grafikasi vositalaridan foydalanish o‘quvchilarning fazoviy tasavvuri, rangni his etishi, kompozitsion tafakkuri, ijodiy mustaqilligi hamda vizual muloqot ko‘nikmalarini rivojlantirishga xizmat qilmoqda. Maqolada tasviriy san’at fanining o‘ziga xos didaktik xususiyatlari, kompyuter grafikasining rastrli, vektorli va uch o‘lchamli shakllari, ularning ta’lim jarayonidagi imkoniyatlari, grafik muharrirlar yordamida darslarni tashkil etish metodikasi, amaliy topshiriqlarni loyihalash tamoyillari hamda o‘qituvchi kompetensiyasiga qo‘yiladigan zamonaviy talablar yoritilgan. Shuningdek, tasviriy san’at darslarida kompyuter grafikasidan foydalanishning pedagogik shart-sharoitlari, metodik modeli, samaradorlik ko‘rsatkichlari, baholash mezonlari va yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan muammolar ham ilmiy-nazariy hamda amaliy nuqtai nazardan tahlil etilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, kompyuter grafikasi tasviriy san’at ta’limining mazmunini chuqurlashtiradi, o‘quv faoliyatini individuallashtiradi, o‘quv materialining ko‘rgazmaliligini kuchaytiradi, ijodiy tajriba almashinuvini faollashtiradi va o‘quvchining mustaqil badiiy qaror qabul qilish qobiliyatini rivojlantiradi. Shu bilan birga, kompyuter grafikasini o‘qitish jarayoniga samarali joriy etish uchun metodik tizimning yaxlitligi, texnik baza yetarliligi, dasturiy vositalarning maqsadga muvofiq tanlanishi va o‘qituvchining raqamli-pedagogik tayyorgarligi hal qiluvchi omil ekanligi asoslab beriladi. Mazkur maqola tasviriy san’at pedagogikasi, kompyuter grafikasi va raqamli ta’lim texnologiyalari kesishgan nuqtada olib borilayotgan tadqiqotlar uchun metodologik asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.
tasviriy san’at, o‘qitish metodikasi, kompyuter grafikasi, raqamli ta’lim, badiiy tafakkur, kompozitsiya, rangtasvir, grafik muharrirlar, vizual kommunikatsiya, ijodkorlik, didaktik vositalar, interaktiv ta’lim.
ОИЛАВИЙ-МАИШИЙ ЗЎРАВОНЛИК УЧУН МАЪМУРИЙ ЖАВОБГАРЛИКНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ
Ушбу мақолада оилавий-маиший зўравонлик учун белгиланган маъмурий жавобгарлик чораларининг превентив самарадорлиги миллий статистика ва илмий-назарий қарашлар асосида таҳлил қилинган. Амалдаги жарима санкциясининг оила бюджетига салбий таъсири ва бу ҳолат жабрланувчини иқтисодий иккиламчи виктимизацияга дучор қилиши илмий далиллар билан асослаб берилган. Мазкур соҳадаги турли ёндашувлар ҳамда хорижий давлатлар (Франция, Австралия, Грузия) тажрибасини қиёсий таҳлил қилиш асосида, Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексдан жарима жазосини бутунлай бекор қилиб, унинг ўрнига муқобил жазо сифатида ҳақ тўланадиган жамоат ишларига жалб қилиш ҳамда мажбурий психологик коррекция дастурларини жорий этиш бўйича концептуал илмий-амалий таклифлар ишлаб чиқилган.
Оилавий-маиший зўравонлик, маъмурий жавобгарлик, молиявий санкциялар, иқтисодий иккиламчи виктимизация, ҳақ тўланадиган жамоат ишлари, мажбурий психологик коррекция, рецидив жиноятчилик.
FIZIKADAN TALABALARNI AMALIY KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISHNING METODIK ASOSLARI
Ushbu maqolada bo’lajak fizika o’qituvchisining amaliy kompetensiyasini sifat jihatidan yangi ta’lim turi sifatida shakllantirishni hisobga olgan holda, fizika fani doirasida tayyorgarlikning sifatjihatidan yangicha xususiyatlarini aniqlashning metodik yo’llari keltirilgan maqolada fizika fanini o‘qitish jarayonida talabalarning amaliy kompetensiyasini shakllantirish masalalari yoritilgan.
fizika, ijodiy tafakkur, kompetensiya, nostandart vaziyat, o’quv eksperimenti,
ЎЗБЕКИСТОНДА ТАДБИРКОРЛИКНИ ҚЎЛЛАБҚУВВАТЛАШ БОРАСИДА КЎРИЛАЁТГАН ЧОРАТАДБИРЛАРНИНГ САМАРАДОРЛИГИНИ БАҲОЛАШ
Юртимизда тадбиркорлик фаолиятини илдам ривожлантириш учун қабул қилинаётган расмий ҳужжатларнинг тадбиркорлар фаолиятига таъсирини ва натижадорлигини баҳолаш, уларни амалга оширишда юзага келган ижобий ўзгаришлар ҳамда учраётган муаммоларга ўз вақтида муносабат билдириш, тадбиркорлар томонидан билдирилаётган таклифларни эътиборга олишнинг доимий мониторингини амалга ошириш долзарб бўлиб қолмоқда. Мақолада давлат томонидан тадбиркорликка оид қабул қилинаётган чоратадбирлар ва имтиёзлардан фойдаланишга бўлган муносабати сўровнома натижалари доирасида таҳлил қилинган ва тегишли хулосалар келтирилган.
тадбиркорлик, солиқ, самарадорлик, хизматлар, ривожлантириш, яшил иқтисодиёт, қўллаб-қувватлаш, ҳудудлар, хабардорлик, имтиёзлар, респондент, натижалар.
AXBOROT-KOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI RIVOJI FONIDA KIBERJINOYATLAR KO‘LAMINING KENGAYISHI: KRIMINOLOGIK TAHLIL VA ZAMONAVIY QARSHI KURASHISH STRATEGIYALARI
Mazkur maqolada axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining jadal rivojlanishi fonida kiberjinoyatlar ko‘lamining kengayishi kriminologik jihatdan tahlil qilingan. Kiberjinoyatlarning zamonaviy shakllari, ularning ijtimoiy xavfliligi, jinoyat sodir etish mexanizmlari hamda sabab-sharoitlari o‘rganilgan. Shuningdek, milliy qonunchilik va xalqaro tajriba asosida kiberjinoyatlarga qarshi kurashishning zamonaviy strategiyalari ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijasida profilaktik, tashkiliy va texnologik choralarni kuchaytirish zarurligi asoslab berilgan.
kiberjinoyat, kriminologiya, axborot xavfsizligi, raqamli iqtisodiyot, ijtimoiy muhandislik, profilaktika, kiberxavfsizlik strategiyasi.
ABDULHAMID SULAYMON O‘G‘LI CHO‘LPON – O‘ZBEK MILLIY UYG‘ONISH ADABIYOTINING YORQIN NAMOYONDASI
Maqolada Abdulhamid Sulaymon o‘g‘li Cho‘lponning hayoti, ijodiy faoliyati va o‘zbek milliy uyg‘onish adabiyotidagi o‘rni ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Adibning she’riyati, dramaturgiyasi hamda publitsistik merosi asosida uning milliy tafakkur, erkinlik va istiqlol g‘oyalarini shakllantirishdagi hissasi yoritiladi. Shuningdek, Cho‘lpon ijodining badiiy-estetik xususiyatlari va jadid adabiyoti rivojiga qo‘shgan hissasi ochib beriladi.
Cho‘lpon, milliy uyg‘onish, jadid adabiyoti, erkinlik g‘oyasi, o‘zbek she’riyati, dramaturgiya, ma’naviy meros.
ERKIN IQTISODIY ZONALARDA RAQOBATBARDOSH MAHSULOTLAR ISHLAB CHIQARISH ASOSIDA EKSPORTNI RIVOJLANTIRISH: NAZARIYA, AMALIYOT VA STRATEGIYA
Ushbu maqolada erkin iqtisodiy zonalarda (EIZ) raqobatbardosh mahsulotlar ishlab chiqarish orqali O‘zbekiston eksport salohiyatini oshirishning nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilingan. Tadqiqotda jahon iqtisodiyotidagi polikrizis sharoiti, global logistika inqirozi hamda ta’minot zanjirlarining qayta shakllanishi fonida EIZlarning milliy iqtisodiyotdagi o‘rni asoslab berilgan. Maykl Porterning raqobatbardoshlik rombi va aglomeratsiya effekti nazariyalari asosida EIZlarda mahsulot tannarxi, sifat va differensiatsiya omillarining eksportga ta’siri yoritilgan. “Navoiy”, “Angren”, “Urgut”, “Jizzax” kabi EIZlar misolida ishlab chiqarilayotgan mahsulotlarning ixtisoslashuvi va eksport geografiyasi tahlil qilinib, raqobatbardoshlikka to‘sqinlik qilayotgan tizimli muammolar aniqlangan. Tadqiqot natijasida eksportga yo‘naltirilgan klasterlarni rivojlantirish, logistika xarajatlarini subsidiyalash, xalqaro brendlarni jalb qilish va raqamli eksport platformalarini joriy etishga qaratilgan ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan
erkin iqtisodiy zonalar, raqobatbardosh mahsulotlar, eksport salohiyati, yuqori qo‘shilgan qiymat, klasterlash, logistika xarajatlari, global qo‘shilgan qiymat zanjiri, sanoat eksporti, investitsiya muhiti, O‘zbekiston iqtisodiyoti
Hududlar iqtisodiyotini modernizatsiya va diversifikatsiya qilish ko'lamini kengaytirish orqali eksport satohiyatini oshirish yo'llari.
Maqolada hududlar iqtisodiyotini modernizatsiya va diversifikatsiya qilish orqali eksport salohiyatini oshirishning samarali yo‘llari tahlil qilinadi. Hududlar iqtisodiyotini rivojlantirish uchun texnologik yangilanish, ishlab chiqarishni kengaytirish va turli sohalarni rivojlantirishning strategik ahamiyati ko‘rsatildi. Shuningdek, maqolada eksport hajmini oshirishda hududiy resurslardan oqilona foydalanish, innovatsion mahsulotlarni ishlab chiqarish va investitsiyalarni jalb qilishning roli muhokama qilinadi. Tadqiqot natijalari hududlar iqtisodiyotining diversifikatsiyasi orqali milliy eksport salohiyatini oshirish imkoniyatlarini aniqlashga yordam beradi.
Hududlar iqtisodiyoti, modernizatsiya, diversifikatsiya, eksport salohiyati, innovatsiya, investitsiyalar, hududiy rivojlanish
POSSIBILITIES OF USING THE EXPERIENCE OF ADVANCED FOREIGN COUNTRIES IN DETERMINING AND ANALYZING THE TAX POTENTIAL OF REGIONS
This article is devoted to the analysis of foreign experience in determining the tax potential of regions as one of the effective tools of tax policy. With an increase in the tax potential of the regions, the property tax and land tax from individuals are analyzed. When applying foreign experience in our country, the possibilities of further improving the taxation of land plots and property, their assessment and application of foreign experience in the practice of Uzbekistan were evaluated.
Foreign experience, tax potential of the region, property tax, land tax, efficiency, assessment, representative tax system.
ICHKI ISHLAR ORGANLARI FAOLIYATIDA DEEPFAKE TEXNOLOGIYALARI ORQALI SODIR ETILADIGAN KIBERJINOYATLARGA QARSHI KURASHISH VA ULARNING OLDINI OLISH MEXANIZMLARI
Mazkur maqolada sun’iy intellektga asoslangan "Deepfake" texnologiyalarining rivojlanishi va ularning kiberxavfsizlikka tahdidi tahlil qilingan. Ichki ishlar organlari tomonidan ushbu turdagi jinoyatlarni aniqlash, tergov qilish va oldini olishdagi mavjud muammolar hamda yechimlar o‘rganilgan. Maqolada huquqiy bazani takomillashtirish, texnik ta’minotni kuchaytirish va aholining raqamli savodxonligini oshirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan.
Deepfake, kiberjinoyat, ichki ishlar organlari, sun’iy intellekt, raqamli kriminalistika, ijtimoiy muhandislik, axborot xavfsizligi.
MILLIY FOND BOZORIDA KORPORATIV OBLIGATSIYALAR AMALIYOTI TAHLILI.
Mazkur maqolada milliy fond bozorida korporativ obligatsiyalar amaliyoti o‘rganilgan. Milliy fond bozorida korporativ obligatsiyalar ko‘rsatkichlari tahlil qilingan. Xususan, obligatsiyalar bozori umumiy ko‘rsatkichlari, korporativ obligatsiyalar hajmi, chiqarilishlar soni kabilar tadqiq qilingan. Amalga oshirilgan tahlillar asosida tegishli xulosalar berilgan.
fond bozori, obligatsiyalar bozori, korporativ obligatsiyalar, qimmatli qog‘ozlar, emissiya, emitent, aksiyadorlik jamiyatlari.
BIZNES LOYIHALARI SAMARADORLIGINI TA’MINLASHDA LOYIHA BOSHQARUVI STANDARTLARINING AHAMIYATI
Mazkur maqolada biznes loyihalari samaradorligini oshirishda loyiha boshqaruvi standartlarining ahamiyatini o‘rganishda turli tadqiqotchilarning fikrlari o‘rganilgan. biznes loyihalari samaradorligini oshirishda loyiha boshqaruvi standartlarining shakllantirilishi va qo‘llanilishi, due diligence amaliyoti, GPR usullari bosqichlari kabilar tahlil qilingan. Tahlillar asosida tegishli xulosalar shakllantirilgan.
loyiha, loyiha samaradorligi, biznes loyihalari, loyiha boshqaruvi standartlari, GPR usuli, due diligence.
МАКРОЭКОНОМИЧЕСКАЯ СТАБИЛЬНОСТЬ И МЕРЫ ПО СДЕРЖИВАНИЮ ИНФЛЯЦИИ
В данной статье рассматриваются макроэкономические показатели, макроэкономическая политика, факторы, влияющие на макроэкономическую стабильность страны в целом, и их значение. Основное внимание уделяется официальным данным о масштабах принимаемых мер по достижению макроэкономической стабильности в Узбекистане.
Целевой показатель инфляции, денежно-кредитная политика, денежная масса, обменный курс, реальный доход, ключевая процентная ставка, экономический рост, индекс потребительских цен.
РУҲИЯТ КЎЗГУСИ — БАРҚАРОР ХИЗМАТ ГАРОВИ Ички ишлар ходимларида руҳий барқарорлик ва касбий маҳоратнинг аҳамияти
Ушбу мақолада Ички ишлар ходимларида руҳий барқарорлик ва касбий маҳоратнинг аҳамияти, Жисмоний соғлиқ — руҳият таянчи, Шахсий интизом, Мулоқот маданияти — тинчлик калити ва Самарали мулоқот тамойиллари хақида фикирлар илгари сурилди.
Тинчликб, мулоқот маданияти, Тинглаш, Стрессни бошқариш, қарор қабул қилиш.
THEORETICAL AND PRACTICAL FOUNDATIONS FOR THE DEVELOPMENT OF THE BANKING SYSTEM IN UZBEKISTAN.
This article examined the scientific research and problems carried out in the banking system. Having studied the existing literature, the problems that are currently affecting the development of the banking system in our country are identified, and the necessary based conclusions and proposals have been developed in overcoming these shortcomings. An overview of changes and development in the banking system of Uzbekistan is given. the focus is on initiatives to increase revenue and profits, expand access to services, and reduce state participation in the system. In this regard, such a research-based banking system needs serious changes. The article proposes a number of approaches that, in the author's opinion, will allow for fundamental, applied, and innovative banking research.
Uzbekistan's banking system, banking activities, credit, banking services, reforms, financial stability, state participation, customer focus, digital technologies, economic development.
BANK RISKLARINI DIVERSIFIKATSIYALASHGA TA’SIR ETUVCHI OMILLAR
Maqolada bank risklarini diversifikatsiyalashga ta’sir etuvchi omillar, tijorat banklari risklarni diversifikatsiyalashning makro va mikroiqtisodiy darajadagi asosiy yo‘nalishlari, banklarda risklar bilan bog‘liq iqtisodiy xavfni pasaytirish va moliyaviy yo‘qotishlarni oldini olish, tahlil qilish hamda xorijiy mamlakatlar tajribasini mamlakatimizda qo‘llash imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan.
tijorat banklari, risklar, makro va mikroiqtisodiy darajada, monetar siyosat, bank kredit, risklarni boshqarish, risklarini diversifikatsiyalash, banklari kredit portfeli.
KICHIK BIZNES SUBYEKTLARINING FAOLIYATIDA RISKLARNI BOSHQARISH VA SUGʻURTALASH TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH
Maqolada O‘zbekiston kichik biznes subyektlarining faoliyatida uchraydigan risklar va ularni boshqarish hamda sug‘urtalash tizimini takomillashtirish masalalari o‘rganilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, kichik biznesda risklarni boshqarish madaniyati past va sug‘urta tizimidan foydalanish darajasi kam. Moliyaviy, bozor, ishlab chiqarish va tabiiy-texnogen risklar eng ko‘p uchraydigan turlar sifatida aniqlangan. Sug‘urta tizimini rivojlantirish uchun maxsus mahsulotlar joriy etish, davlat tomonidan subsidiyalar taqdim etish va raqamli texnologiyalarni keng qo‘llash tavsiya etilgan. Ushbu yondashuvlar kichik biznes subyektlarining barqaror rivojlanishini ta’minlashga xizmat qiladi.
kichik biznes, risklarni boshqarish, sug‘urta, moliyaviy barqarorlik, innovatsiya.
The correlation between taxes on import and other macroeconomic indicators
This article analyzes the factors affecting import duties and duties from 2011 to 2023 in Uzbekistan according to the World Bank. The factors are the import tax (% of tax revenues), corruption index, inflation rate, unemployment, import of goods, import of financial services, import of transport services and tourism services, and others. The author used the methods of econometric analysis.
import tax, corruption index, inflation, unemployment, import of financial services.
BARQAROR RIVOJLANISH MAQSADLARIGA ERISHISHDA YASHIL MOLIYANING ROLI
Ushbu maqola yashil moliya vositalarining barqaror rivojlanish maqsadlariga erishishdagi ahamiyatini o‘rganadi. Tadqiqotda yashil obligatsiyalar, ekologik kreditlar, iqlim fondlari va investitsiya fondlari iqtisodiy, ekologik va ijtimoiy samaradorlik nuqtai nazaridan tahlil qilindi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, yashil moliya nafaqat iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantiradi, balki atrof-muhitni muhofaza qilish va jamiyat farovonligini oshirishda ham muhim rol o‘ynaydi. Tadqiqot O‘zbekiston sharoitida ushbu moliyaviy vositalarni samarali joriy etish bo‘yicha tavsiyalarni ham o‘z ichiga oladi.
yashil moliya, barqaror rivojlanish, yashil obligatsiyalar, ekologik kreditlar, iqlim fondlari, investitsiya fondlari.
ЖАЗОНИ ИЖРО ЭТИШ МУАССАСАЛАРИДАН ОЗОД ЭТИЛГАН ШАҲСЛАРНИНГ ИЖТИМОИЙ РЕАБИЛИТАЦИЯСИ
Ушбу илмий мақола жазони ижро этиш муассасаларидан озод этилган шахсларнинг ижтимоий реабилитацияси масаласини илмий, назарий қарашлар, чет эл тажрибаси ва илмий диссертациялардаги полемикалар нуқтаи назаридан ўрганади. Мақолада криминологиянинг асосий назариялари, жумладан, ижтимоий ўқитиш назарияси ва реабилитациянинг тарихий эволюцияси кўриб чиқилади Шунингдек, АҚШ, Германия ва Скандинавия давлатларидаги диссертациялардаги баҳслар таҳлил қилинади. Ўзбекистон шароитидаги аҳвол ва таклифлар ҳам баён этилади.
ижтимоий реабилитация, озод этилган маҳбуслар, криминология назариялари, полемика, қайтариш.
BLENDED LEARNING: COMBINING ONLINE AND FACE-TO-FACE TEACHING
Blended learning, which integrates online and face-to-face instruction, has emerged as one of the most effective approaches in modern education. This method combines the flexibility of digital tools with the interpersonal engagement of traditional classrooms, offering a dynamic and inclusive learning environment. This paper explores how blended learning enhances students’ engagement, autonomy, and achievement, focusing on its application in higher education institutions in Uzbekistan.
blended learning, online education, face-to-face teaching, student engagement, higher education.
Ушбу мақолада тариқ (Panicum miliaceum L.) нинг такрорий экин сифатида етиштириш имкониятлари, экиш муддат ва меъёрларнинг ўсимликнинг Экиш муддати ва меъёрлари хар хил бўлганда ёруғлик билан таъминланиши барг сони ҳам ўзгаради, ривожланиш даврида ўсимликнинг ассимиляцион юзаси кам бўлиши туфайли ФАР барглари. Тариқнинг барглар юзасининг ортиб бориши билан барг индекси Экиш муддатининг барг юзасини шаклланишига таъсири хамда ўсув даври ва дон ҳосилдорлигига таъсири мақолада баён этилган.
дон, оддий тариқ, бўйи, муддат, ўсиш, ҳосил, меъёр, сўк, нав, тупроқ.
Mazkur maqolada ilmiy uslubning shakllanishida terminlarning o‘rni, ularning mazmuniy va funksional xususiyatlari hamda ilmiy matnlarda qo‘llanish tamoyillari tahlil qilinadi. Terminologiya nafaqat ilmiy tilning asosiy unsurlaridan biri sifatida, balki ilmiy tafakkurni ifodalashning muhim vositasi sifatida ham o‘rganiladi. Shuningdek, maqolada terminlarning milliy va xalqaro miqyosdagi standartlashtirilishi, o‘zbek ilmiy tilida terminologik tizimning rivojlanishi va uni mukammallashtirish muammolari ko‘rib chiqiladi
ilmiy uslub, termin, terminologiya, konsept, standartlashtirish, ilmiy tafakkur, o‘zbek ilmiy tili.
ТИЖОРАТ БАНКЛАРИДА ИЧКИ АУДИТНИ САМАРАЛИ ТАШКИЛ ЭТИШ
Ушбу мақолада тижорат банкларида ички аудитни самарали ташкил этиш хамда Ўзбекистон тижорат банкларида ички аудит тизимини ташкил этишнинг ҳозирги ҳолати таҳлил қилинади ва АҚШ ҳамда Европа мамлакатлари тажрибалари билан таққосланади. Илмий таҳлил статистик маълумотлар, жадвал ва расмлар асосида амалга оширилди.
Ички аудитнинг асосий функциялари, банклар, хатарлар, иқтисодиётнинг ўсиш суръатлари,молиявий сектор,халқаро стандартлар.
THE USE OF MODERN METHODS IN SPORTS TRAINING
In the era of technological progress and educational transformation, the use of modern methods in sports training has become a key factor in improving athlete performance and professional development. This paper explores innovative pedagogical approaches, digital technologies, psychological strategies, and their application in organizing effective training processes. Based on theoretical analysis and empirical observations, the article highlights practical results and provides relevant recommendations for the development of contemporary sports education.
sports training, modern methods, digital tools, athlete development, psychological strategies, interactive learning, coaching innovation, physical education, performance enhancement, competency-based approach