Empowerment of youth intellectual success (EYIS)
Empowerment of youth intellectual success (EYIS) ilmiy-ommabop jurnali barcha sohada ilmiy izlanish olib boruvchi tadqiqotchilar, olimlar, professor-o‘qituvchilar hamda soha mutaxassislari uchun mo‘jallangan bo‘lib, Ilmiy faolyatning barcha tarmoqlariga oid tendensiyalar, mavjud muammolar va ularni bartaraf etishga bag‘ishlangan hamda barcha soha taraqqiyotiga xizmat qiluvchi ilmiy tahlil va takliflardan iborat maqolalar e’lon qilinadi. Jurnal ilmiy nashr hisoblanib, A4 formatda yiliga 12 (o'n ikki) marta o‘zbеk (kirill yoki lotin alifbosida), rus va ingliz tillarida mamlakatimiz va xorijiy tadqiqotchilarga ilmiy izlanishlarni olib borish uchun mo‘ljallangan davriy elektron nashr sifatida faolyat yurutadi.
Chizmachilik fanini o‘qitishda kompetensiyaviy yondashuv asosida grafik savodxonlikni rivojlantirish metodikasi
Ushbu maqolada chizmachilik fanini o‘qitishda kompetensiyaviy yondashuv asosida grafik savodxonlikni rivojlantirish metodikasi ilmiy-metodik jihatdan tahlil qilinadi. Zamonaviy ta’lim sharoitida chizmachilik fani faqat chizma chizish qoidalarini o‘rgatuvchi o‘quv predmeti emas, balki o‘quvchi va talabalarda fazoviy tasavvur, texnik tafakkur, grafik axborotni o‘qish, tahlil qilish, yaratish, standart asosida rasmiylashtirish va amaliy vaziyatda qo‘llash kompetensiyalarini shakllantiruvchi muhim fan sifatida qaralmoqda. Kompetensiyaviy yondashuvda ta’lim natijasi o‘quvchining qancha ma’lumotni eslab qolganligi bilan emas, balki egallagan bilim, ko‘nikma, malaka, munosabat va tajribani real grafik vaziyatda qo‘llay olishi bilan baholanadi. UNESCO-UNEVOC ta’rifida kompetensiyaviy ta’lim o‘qitish, o‘rganish va baholashning bilim, ko‘nikma hamda munosabatlarni aniq birliklarda va autentik kontekstlarda namoyon qilishga yo‘naltirilgan yondashuv sifatida izohlanadi. Shu nuqtayi nazardan chizmachilik darslarida grafik savodxonlikni rivojlantirish uchun an’anaviy “tushuntirish — ko‘rsatish — ko‘chirtirish” usuli yetarli emas; dars jarayoni muammoli grafik vaziyat, mustaqil tahlil, proyeksion fikrlash, standartga asoslangan chizma bajarish, xatolarni aniqlash, raqamli vositalardan foydalanish va bajarilgan ishni og‘zaki asoslash elementlari bilan boyitilishi lozim. Maqolada grafik savodxonlikning tarkibiy komponentlari, chizmachilik fanida kompetensiyaviy yondashuvni joriy etish bosqichlari, o‘quv topshiriqlarini loyihalash, baholash mezonlari, elektron portfolio, interfaol metodlar va CAD texnologiyalari bilan integratsiyalash imkoniyatlari asoslab beriladi. Tadqiqot natijasida grafik savodxonlikni rivojlantirish uchun “grafik axborotni idrok etish — tahlil qilish — fazoda tasavvur qilish — chizma orqali ifodalash — standart asosida rasmiylashtirish — amaliy vaziyatda qo‘llash — natijani himoya qilish” bosqichlariga tayangan metodik model taklif etiladi.
chizmachilik, kompetensiyaviy yondashuv, grafik savodxonlik, fazoviy tasavvur, muhandislik grafikasi, texnik chizma, proyeksion tafakkur, interfaol metod, CAD texnologiyasi, baholash mezoni, elektron portfolio, grafik kompetensiya.
Халқаро ҳамкорлик тушунчасининг эволюцияси ва замонавий талқинининг айрим жиҳатлари
Мазкур ишда халқаро ҳамкорлик тушунчасининг эволюцияси ва замонавий талқини масалалари илмий-назарий нуқтаи назардан таҳлил қилинган. Ушбу назарий масала бўйича маҳаллий ва хорижий олимларнинг қарашлари, шунингдек халқаро ташкилотларнинг расмий таърифлари ўрганилган. Шунингдек, халқаро ҳамкорликнинг замонавий кўринишлари мисолида халқаро ҳамкорлик тушунчасининг бугунги кундаги талқинлари мисолида қиёсий таҳлил қилиниб, тегишли хулосалар тақдим этилган.
халқаро ҳамкорлик, дипломатия, ташқи сиёсат, халқаро ташкилотлар, халқаро ҳамкорлик тамойиллари, халқаро ҳамкорлик элементлари.
Chizmachilik fanini o‘qitishda zamonaviy pedagogik texnologiyalar va interfaol metodlardan foydalanish samaradorligi
Ushbu maqolada chizmachilik fanini o‘qitishda zamonaviy pedagogik texnologiyalar va interfaol metodlardan foydalanish samaradorligi ilmiy-metodik jihatdan tahlil qilinadi. Chizmachilik fani o‘quvchi va talabalarda fazoviy tasavvur, geometrik fikrlash, texnik chizmalarni o‘qish, buyum shaklini ikki va uch o‘lchamli ko‘rinishda idrok etish, proyeksion bog‘lanishlarni anglash hamda muhandislik-grafik savodxonlikni shakllantirishda muhim o‘rin tutadi. An’anaviy ta’limda chizmachilik ko‘pincha tayyor qoidalarni tushuntirish, doskada chizma ko‘rsatish va o‘quvchiga shu shaklni takrorlatish asosida tashkil etilgan bo‘lsa, zamonaviy ta’lim sharoitida bu yondashuv yetarli emas. Chunki bugungi ta’lim jarayoni o‘quvchini passiv ijrochidan faol fikrlovchi, tahlil qiluvchi, grafik muammoni mustaqil yechuvchi va o‘z yechimini asoslab bera oluvchi subyektga aylantirishni talab qiladi. Maqolada loyiha asosida o‘qitish, muammoli ta’lim, klaster, “aqliy hujum”, “insert”, “B-B-B”, kichik guruhlarda ishlash, keys-stadi, grafik diktant, elektron portfolio, raqamli simulyatsiya, CAD dasturlari, 3D model va vizual taqdimotlardan foydalanishning chizmachilik ta’limidagi o‘rni tahlil qilinadi. Ilmiy adabiyotlarda texnik chizmachilik va muhandislik grafikasi fazoviy tasavvurni rivojlantirish bilan bevosita bog‘liq ekani qayd etiladi; jumladan, 2025-yilgi tizimli tahlilda texnik chizmachilikdagi muvaffaqiyat fazoviy ko‘nikmalar bilan uzviy bog‘liqligi ko‘rsatilgan. Tadqiqot natijasida chizmachilik darslarida interfaol metodlar faqat darsni “qiziqarli” qilish vositasi emas, balki o‘quvchilarning grafik fikrlash, mustaqil tahlil qilish, xatoni aniqlash, jamoada ishlash va texnik yechimni asoslash kompetensiyalarini shakllantiruvchi samarali pedagogik mexanizm ekanligi asoslandi.
chizmachilik, zamonaviy pedagogik texnologiya, interfaol metod, muhandislik grafikasi, fazoviy tasavvur, grafik savodxonlik, loyiha asosida o‘qitish, muammoli ta’lim, CAD texnologiyasi, 3D model, elektron portfolio, kompetensiyaviy yondashuv.
ИЧКИ ИШЛАР ОРГАНЛАРИДА БОШҚАРУВ ҚАРОРЛАРИ ИЖРОСИНИ ТАШКИЛ ЭТИШНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ.
Мазкур мақолада ички ишлар органларида бошқарув қарорлари ижросини ташкил этишнинг ўзига хос хусусиятлари илмий-назарий ва амалий жиҳатдан тадқиқ этилган. Муаллифлар тизимда қарорлар ижроси самарадорлигини таъминлаш, ижро интизомини мустаҳкамлаш ҳамда ушбу жараёнда замонавий менежмент усулларини қўллашнинг ҳуқуқий ва ташкилий масалаларини таҳлил қилади. Шунингдек, ташкилий-штаб тузилмаларининг бошқарув жараёнидаги ўрнини такомиллаштириш бўйича таклифлар илгари сурилган.
ички ишлар органлари, бошқарув қарори, ижрони ташкил этиш, ижро интизоми, ҳуқуқни муҳофаза қилиш, менежмент, назорат, ташкилий-штаб фаолияти.
OLIY TA’LIMDA SPORT FAOLIYATI YO‘NALISHLARIDA TALABALARNING KOORDINATSION QOBILIYATLARINI RIVOJLANTIRISH MEXANIZMLARI
Ushbu ilmiy maqolada oliy ta’lim muassasalarining sport faoliyati yo‘nalishlarida tahsil olayotgan talabalarning jismoniy va professional tayyorgarligida koordinatsion qobiliyatlarni rivojlantirishning pedagogik, psixofiziologik va biomexanik mexanizmlari tadqiq etilgan. Maqolada talabalar dars va darsdan tashqari mashg‘ulotlarida koordinatsiyani tizimli rivojlantirish bo‘yicha innovatsion mashqlar majmuasi va ularni o‘quv jarayoniga tatbiq etish mexanizmlari ishlab chiqilgan.
koordinatsion qobiliyatlar, sport faoliyati, oliy ta’lim, harakat differensatsiyasi, kinetik sezgi, vestibulyar barqarorlik, sport o‘yinlari, pedagogik mexanizmlar.
SANOAT IPAKCHILIGIDA MAHALLIY VA XORIJIY IPAK QURTI DURAGAYLARIDAN FOYDALANISHNING IQTISODIY HAMDA TEXNOLOGIK SAMARADORLIGI
Ushbu tadqiqot 2026-yilda “Xorazm Pilla Xolding” MChJ inkubatorlari va qurtxonalarida mahalliy (Ipakchi-1 x Ipakchi-2, O‘zbekiston-5 x O‘zbekiston-6) hamda xorijiy (Jingsong x Haoyue, Chunlei x Mingzhu) ipak qurti duragaylarining biologik va mahsuldorlik ko‘rsatkichlarini qiyosiy o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqot jarayonida tuxumlarning jonlanish foizi, qurtlarning hayotchanligi va pilla mahsuldorligi yakka tartibda baholandi. Olingan natijalarga ko‘ra, mahalliy duragaylar tuxum jonlanish foizi (72,4–76,0%), qurtlarning hayotchanligi (95,5–96,1%) va navli pilla sifati (88,7–89,0%) bo‘yicha xorijiy duragaylardan ustunlik qilib, O‘zbekiston iqlim sharoitida yuqori samaradorlik ko‘rsatdi.
ipak qurti tuxum, duragay, ipak qurti, ipak qurti pillasi.
13-14 YOSHLI KURASHCHILARNING TEZKORLIK SIFATLARINI RIVOJLANTIRISH USLUBIYATI.
Mazkur maqolada 13–14 yoshdagi kurashchilarning mashg‘ulot jarayonida texnik usullarni tezkorlik bilan bajarishda maxsus jismoniy sifatlarni rivojlantirish masalalari yoritilgan. Tadqiqotda yosh kurashchilar tayyorgarligida trenirovka yuklamalarini rejalashtirish, me’yorlash va nazorat qilishning ahamiyati tahlil qilingan. Shuningdek, texnik-taktik harakatlarni samarali o‘zlashtirishda tezkorlik, chaqqonlik va maxsus jismoniy sifatlarni rivojlantirishga qaratilgan mashg‘ulot vositalari hamda usullarining samaradorligi asoslab berilgan.
kurash, yosh kurashchilar, tezkorlik, maxsus jismoniy sifatlar, trenirovka yuklamasi, texnik-taktik tayyorgarlik, chaqqonlik, musobaqa faoliyati, jismoniy tayyorgarlik, trenirovka jarayoni.
DEVELOPING INTERCULTURAL COMPETENCE THROUGH ENGLISH LANGUAGE LESSONS
This article explores the role of English language lessons in developing intercultural competence in modern education. It examines how language learning goes beyond grammar and vocabulary acquisition and becomes a tool for intercultural communication and global understanding. The study highlights the importance of integrating cultural content, authentic materials, and communicative activities into English lessons to foster learners’ awareness of cultural diversity. It also discusses modern pedagogical approaches and digital technologies that support intercultural learning. The article concludes that English language teaching is a key factor in preparing students for effective communication in a multicultural and globalized world.
intercultural competence, English language teaching, cultural awareness, authentic materials, globalization, communicative competence, intercultural communication
ИЧКИ ИШЛАР ОРГАНЛАРИ ХОДИМЛАРИ ТОМОНИДАН ЖИСМОНИЙ КУЧ ВА ҚУРОЛ ҚЎЛЛАШНИНГ СУБЪЕКТ ВА ОБЪЕКТЛАР БЎЙИЧА ТАСНИФИ
Мазкур мақолада ички ишлар органлари ходимлари томонидан жисмоний куч, махсус воситалар ва ўқотар қурол қўллаш амалиёти субъект ва объектлар кесимида таҳлил қилинган. АҚШ, Буюк Британия, Германия ва Жанубий Корея каби ривожланган хорижий давлатлар тажрибаси ҳамда глобал статистик маълумотлар асосида куч ишлатишнинг ҳуқуқий мезонлари ўрганилган. Мажбурлов чораларини қўлловчи субъектларни (умумий ва махсус) ҳамда уларнинг таъсири қаратилган объектларни физик-моддий ва ижтимоий-демографик хусусиятларига кўра таснифлаш бўйича илмий асосланган таклифлар ишлаб чиқилган.
ички ишлар органлари, маъмурий мажбурлов, жисмоний куч, ўқотар қурол, махсус воситалар, субъектлар ваколати, объектлар таснифи, хорижий тажриба, мутаносиблик тамойили.
ИЧКИ ИШЛАР ОРГАНЛАРИ ТОМОНИДАН ЖИСМОНИЙ КУЧ ИШЛАТИШ, МАХСУС ВОСИТАЛАРНИ ВА ЎҚОТАР ҚУРОЛНИ ҚЎЛЛАШНИНГ РЕТРОСПЕКТИВ ТАХЛИЛИ
Мазкур мақолада Ўзбекистон ҳудудида давлатнинг хавфсизликни таъминловчи органлари томонидан жисмоний куч ишлатиш, махсус воситалар ва ўқотар қурол қўллаш институтининг шаклланиш ва ривожланиш тарихи ретроспектив таҳлил қилинган. Тадқиқот қадимги даврлардан бошлаб то бугунги кунгача бўлган бешта асосий тарихий-эволюцион босқични қамраб олади. Ҳар бир давр мажбурлов чораларини қўлловчи субъектларнинг ваколат доираси ҳамда уларнинг норматив-ҳуқуқий асослари нуқтаи назаридан тизимли ўрганилган.
TA’LIM TIZIMIDA SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH ISTIQBOLLARI
So‘nggi yillarda sun’iy intellekt texnologiyalari jamiyatning turli sohalarida keng qo‘llanilmoqda. Ayniqsa, ta’lim tizimida sun’iy intellektdan foydalanish o‘quv jarayonini takomillashtirish, ta’lim sifatini oshirish hamda shaxsga yo‘naltirilgan ta’limni tashkil etishda muhim ahamiyat kasb etmoqda. Ushbu maqolada sun’iy intellekt texnologiyalarining ta’lim sohasidagi o‘rni, afzalliklari, amaliy qo‘llanilishi va istiqbollari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari sun’iy intellekt asosidagi tizimlar ta’lim jarayonining samaradorligini oshirish, o‘quvchilarning bilimlarini individual baholash va o‘qituvchilarning mehnatini optimallashtirish imkonini berishini ko‘rsatdi.
sun’iy intellekt, ta’lim texnologiyalari, raqamli ta’lim, ChatGPT, adaptiv ta’lim, elektron ta’lim, innovatsiyalar.
VIDEOGA ASOSLANGAN TRANSPORT VOSITALARINI ANIQLASH VA UNING INTELLEKTUAL TRANSPORT TIZIMLARIDA QO’LLANILISH
Ushbu maqola videoga tasvirlarni va kadrlar asosida transport vositalarini aniqlash texnologiyasi intruziv bo’lmaganligi va avtomobil harakati haqida ma’lumotlarni to’plash qobiliyati tufayli Intelligent Transportation System (ITS) ning ajralmas qismi hisoblanadi. Ushbu maqola Xarris-Stiven burchak detektori algoritmiga asoslangan samarali video kadrlariga asoslangan avtomobilni aniqlash tizimini taklif qiladi. Algoritm avtomagistral va avtomagistrallarda avtomashinalar soni , rusimi favqulotda vaziyatlar va tezligini aniqlaydigan avtotransport vositalarini aniqlash va kuzatishning mustaqil tizimini ishlab chiqish uchun ishlatilgan. Taklif etilayotgan videoga asoslangan transport vositalarini aniqlash tizimi murakkab kalibrlash, kontrast o’zgarishlariga nisbatan mustahkamlik va past aniqlikdagi videolar bilan yaxshiroq ishlashga bo’lgan ehtiyojni bartaraf etish uchun ishlab chiqilgan. Avtotransport vositalarini hisoblash va tezlikda aniqlik uchun algoritm ishlashi baholandi. Taklif etilayotgan tizimning ishlashi tijoriy transport vositalarini aniqlash tizimiga teng yoki yaxshiroq. Ishlab chiqilgan transport vositalarini aniqlash va kuzatish tizimidan foydalangan holda, ish joylari va maxsus tadbirlarda tezlikni pasaytirish va tirbandliklarni oldindan ogohlantirish uchun oldindan ogohlantiruvchi aqlli transport tizimi ishlab chiqilgan va joriy qilingan. Oldindan ogohlantirish tizimining samaradorligi baholandi va ta’siri muhokama qilindi.
Video va tasvirlarni qayta ishlash;Transport vositalarini aniqlash; Oldindan ogohlantirish tizimlari
SUN’IY INTELLEKT ASOSIDAGI RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNING MEHNAT BOZORI TRANSFORMATSIYASI VA IQTISODIY O‘SISHDAGI O‘RNI
Ushbu maqolada sun’iy intellekt asosidagi raqamli texnologiyalarning mehnat bozori va iqtisodiy rivojlanishga ta’siri o‘rganilgan. Sun’iy intellektning mehnat unumdorligi, bandlik darajasi hamda iqtisodiy samaradorlikka ta’siri tahlil qilingan. Shuningdek, AI texnologiyalarining ishlab chiqarish jarayonlarida qo‘llanilishi va yangi kasblarning shakllanishidagi o‘rni ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot davomida iqtisodiy-statistik va qiyosiy tahlil usullaridan foydalanildi. Olingan natijalar sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanish mehnat unumdorligini oshirish, ayrim xarajatlarni kamaytirish va iqtisodiy rivojlanishni qo‘llab-quvvatlashga yordam berishini ko‘rsatdi.
Sun’iy intellekt, raqamli texnologiyalar, mehnat bozori, iqtisodiy o‘sish, mehnat unumdorligi, bandlik, avtomatlashtirish, innovatsiyalar, raqamli iqtisodiyot.
Abdukarimov Bobir Gulmamatovich; Ahmedov Bekzod Alisher o‘g‘li
FEATURES OF NEUROTIC-TYPE REMISSIONS IN PATIENTS WITH CHRONIC ALCOHOLISM
This study is dedicated to examining the features of neurotic-level remissions in patients with alcoholism. An important issue is determining the frequency and causes of relapses for different types of remissions in alcoholism and identifying factors that can assess the risk of decompensation in patients. There is insufficient coverage in the literature regarding the stages and types of neurotic-level alcoholic remissions; additionally, the causes of relapses during remission, which would allow for their timely prediction, have not been identified (1,2). During remission from alcoholism, a wide range of psychopathological symptoms can be observed, including psycho-organic, neurosis-like, and psychopathic-like symptoms (3). The classification of neurotic-level remissions in alcoholism plays an important role in predicting their stability and in the treatment of these patients (4,5,6).
alcoholism, depressive syndrome, anxiety-phobic type, psycho-organic type.
KASBGA YO‘NALTIRISHDA CHIZMACHILIK FANINING RO‘LI
Ushbu maqolada umumiy o‘rta, professional va oliy ta’lim tizimida kasbga yo‘naltirish jarayonida chizmachilik fanining pedagogik, psixologik, metodik va amaliy ahamiyati ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Maqolaning asosiy g‘oyasi shundan iboratki, chizmachilik fani faqat geometrik shakllar, proyeksiyalar, kesimlar va texnik chizmalarni o‘rgatuvchi tor amaliy fan emas, balki o‘quvchi va talabalarda fazoviy tafakkur, konstruktiv fikrlash, texnik tasavvur, kasbiy qiziqish, muhandislik madaniyati hamda mehnat bozoriga mos kompetensiyalarni shakllantiruvchi muhim ta’limiy vositadir. Tadqiqotda kasbga yo‘naltirish tushunchasi pedagogik-psixologik jarayon sifatida talqin qilinib, chizmachilik fanining arxitektura, qurilish, dizayn, mashinasozlik, muhandislik grafikasi, texnologiya, ishlab chiqarish va raqamli loyihalash sohalariga kirishdagi metodik ko‘prik vazifasi ochib beriladi. Maqolada chizmachilik darslarining kasbiy motivatsiyani rivojlantirishdagi roli, fazoviy tasavvurni shakllantirish mexanizmlari, texnik grafik savodxonlikning zamonaviy kasblar bilan bog‘liqligi, o‘quvchilarning individual qobiliyatlarini aniqlash imkoniyatlari hamda raqamli texnologiyalar sharoitida chizmachilik ta’limini takomillashtirish yo‘llari o‘rganiladi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, chizmachilik fani o‘quvchini nafaqat tayyor kasb tanlashga, balki kasbiy o‘zini anglash, mehnat faoliyatining mazmunini tushunish, texnik tafakkur asosida qaror qabul qilish va ijodiy loyihaviy faoliyatga tayyorlashga xizmat qiladi. Shu sababli chizmachilikni kasbga yo‘naltirish tizimining yordamchi emas, balki asosiy amaliy-intellektual komponentlaridan biri sifatida baholash zarur.
chizmachilik, kasbga yo‘naltirish, muhandislik grafikasi, fazoviy tafakkur, texnik tasavvur, kasbiy motivatsiya, grafik savodxonlik, dizayn, arxitektura, raqamli loyihalash.
Региональные особенности развития сферы услуг в Узбекистане
Региональные особенности развития сферы услуг в Узбекистане анализируются по данным за январь – октябрь 2025 года, опубликованным Национальным комитетом статистики по всем 14 административно-территориальным единицам. Валовый выпуск сферы услуг и объем услуг на душу населения используются как основные показатели. Ташкент концентрирует 37,8% общего объёма услуг, а на душу населения приходится 126,3 млн. сум, что в 4,6 раза выше среднереспубликанского уровня 27,7 млн. сум. Ни один другой регион не достигает значения. Наименьшие значения зафиксированы в Сурхандарьинской области в 11,9 млн. сум, и Кашкадарьинской области в 14,7 млн. сум. Предложена группировка регионов по сочетанию абсолютного и объема услуг на душу населения. Преодоление региональной aсиметрии на рынке услуг требует индивидуального подхода к развитию каждого региона.
сфера услуг, региональные особенности, валовой выпуск, среднедушевой объем, территориальные диспропорции, группировка регионов, региональная политика.
Ayollarning iqtisodiy mustaqilligini ta’minlashda moliyaviy bilimning ahamiyati va muvaffaqiyatga erishishdagi roli
Ushbu maqolada ayollarning iqtisodiy mustaqilligini ta’minlashda moliyaviy savodxonlikning roli va jamiyatdagi gender tafovvuti bilan bog’liq tizimli muammolar tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari xotin-qizlarning moliyaviy bilimlarini oshirish milliy iqtisodiy barqarorlikni ta’minlash va aholi farovonligini yuksaltirishning strategik omili ekanligini asoslaydi.
Iqtisodiy mustaqillik, moliyaviy savodxonlik, gender tafovvuti, moliyaviy bilim, tadbirkorlik rentabelligi, investitsion faollik.
Трансформация банковской системы Узбекистана в 2020-2025 гг.: итоги и проблемы
В статье рассматривается реформирование банковской системы Республики Узбекистан в 2020-2025 года на основе законодательства, стратегии развития, а также Указа Президента от 12 мая 2020 года. Кроме того, приводятся достижения в сфере банкинга, к примеру снижение доли государственных банков и рост капитала банков. Однако, некоторые проблемы сохранились или даже усилились, к таким проблемам относится просроченная задолженность, перенос сроков приватизации и недоступность финансовых услуг для всего населения Узбекистана
реформирование банковской системы, внедрение информационных технологий, государственные банки, доступность финансовых услуг, приватизация, просроченная задолженность.
Бардыгина Анастасия Алексеевна; Избосаров Бобуржон Бахриддинович
Teaching Modern Methods in Technical Schools
This article explores the significance of modern teaching methods in technical schools and their impact on students’ professional competence, creativity, and practical skills. In the contemporary educational environment, traditional teacher-centered instruction is no longer sufficient to meet the demands of the labor market and technological development. Therefore, technical schools are increasingly integrating innovative pedagogical approaches such as interactive learning, project-based learning, problem-based learning, digital technologies, blended learning, and competency-based education. The article analyzes the advantages of these methods, the role of teachers in modern education, and the challenges faced during implementation. Furthermore, recommendations for improving teaching quality and enhancing student engagement are discussed. The research highlights that modern methods contribute significantly to developing independent thinking, collaboration, communication skills, and technical proficiency among students.
technical schools, modern teaching methods, innovative education, project-based learning, digital technologies, competency-based education, interactive learning.
Ushbu maqolada iqlimga mos fasad dizayni arxitekturaviy loyihalashning zamonaviy ilmiy-amaliy yo‘nalishi sifatida tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy g‘oyasi shundan iboratki, fasad endilikda binoning faqat tashqi pardasi, badiiy qiyofasi yoki konstruktiv chegarasi emas, balki quyosh radiatsiyasi, shamol, yorug‘lik, issiqlik almashinuvi, inson salomatligi va energiya tejamkorligini boshqaruvchi faol muhit elementi sifatida qaralishi zarur. Maqolada Al Bahar Towers, Eastgate Centre, Manitoba Hydro Place, The Edge Amsterdam va Council House 2 Melbourne kabi beshta zamonaviy loyiha misolida dinamik soyalanish, passiv sovitish, ikki qavatli fasad, aqlli sensor tizimlari, tabiiy ventilyatsiya va yog‘och lamellar orqali quyoshdan himoyalanish usullari o‘rganiladi. Tadqiqot natijalari O‘zbekiston, xususan Andijon sharoitida fasad kompozitsiyasini mahalliy iqlim, shahar zichligi, energiya sarfi va milliy-estetik qabul qilish mezonlari bilan bog‘lash zarurligini asoslaydi.
iqlimga mos fasad, arxitekturaviy loyihalash, dinamik soyalanish, passiv sovitish, ikki qavatli fasad, tabiiy ventilyatsiya, energiya samaradorligi, aqlli bino, ekologik dizayn.
CHIZMACHILIK FANIDAN METODIK QO‘LLANMA ISHLAB CHIQISHNING QISQACHA MAZMUNI
Mazkur maqolada chizmachilik fanidan metodik qo‘llanma ishlab chiqishning nazariy va amaliy asoslari yoritilgan. Metodik qo‘llanma ta’lim jarayonini samarali tashkil etish, o‘qituvchining pedagogik faoliyatini qo‘llab-quvvatlash hamda o‘quvchilarning grafik savodxonligini oshirishga xizmat qiladi. Maqolada metodik qo‘llanmaning tuzilishi, ishlab chiqish bosqichlari, didaktik tamoyillari hamda zamonaviy pedagogik texnologiyalar bilan uyg‘unlashtirish masalalari tahlil qilingan. Shuningdek, chizmachilik fanini o‘qitishda innovatsion yondashuvlar va elektron metodik resurslarni yaratishning ahamiyati yoritilgan.
metodik qo‘llanma, chizmachilik, pedagogik texnologiya, didaktika, grafik savodxonlik, muhandislik grafikasi, ta’lim metodikasi, innovatsion ta’lim, elektron resurs.
Nasirdinova Rayxonaxon Nurillo qizi; Qosimova Nilufar Muratjon qizi
CHIZMACHILIK FANIDA BAHOLASH MEZONLARINI ISHLAB CHIQISH
Mazkur maqolada chizmachilik fanida baholash mezonlarini ishlab chiqishning nazariy va amaliy asoslari yoritilgan. Chizmachilik fanida o‘quvchilarning bilim, ko‘nikma va malakalarini adolatli hamda samarali baholash ta’lim sifatini oshirishda muhim ahamiyat kasb etadi. Maqolada an’anaviy va zamonaviy baholash usullari, reyting tizimi, mezonli baholash hamda amaliy topshiriqlarni baholash metodikasi tahlil qilingan. Shuningdek, grafik savodxonlik, fazoviy tafakkur va amaliy ko‘nikmalarni aniqlash mezonlarini ishlab chiqish bo‘yicha tavsiyalar berilgan.
chizmachilik, baholash mezonlari, pedagogik texnologiya, grafik savodxonlik, reyting tizimi, mezonli baholash, fazoviy tafakkur, amaliy ko‘nikma, ta’lim sifati.
Abdubannopova Husnidaxon Baxrom qizi; Qosimova Nilufar Muratjon qizi
UMUMTA’LIM MAKTABLARIDA CHIZMACHILIK FANINI O‘QITISH METODIKASI
Maqolada chizmachilik fanini o‘qitishda an’anaviy metodlar bilan bir qatorda zamonaviy interfaol metodlar, muammoli ta’lim, loyiha asosida o‘qitish hamda axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanishning samaradorligi asoslab beriladi. O‘quvchilarning mustaqil ishlash ko‘nikmalarini rivojlantirish, grafik topshiriqlarni bosqichma-bosqich bajarishga o‘rgatish va baholash mezonlarini takomillashtirish masalalariga ham alohida e’tibor qaratiladi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, chizmachilik fanini metodik jihatdan to‘g‘ri tashkil etish o‘quvchilarning amaliy bilimlarini mustahkamlab, ularda mehnat madaniyati, aniqlik, tartiblilik va texnik hujjatlar bilan ishlash kompetensiyasini shakllantiradi. Xulosa sifatida umumta’lim maktablarida chizmachilik fanini o‘qitishda zamonaviy metodik yondashuvlar va didaktik tamoyillarga asoslangan ta’lim jarayoni samaradorlikni oshirishi isbotlanadi.
umumta’lim maktabi, chizmachilik, o‘qitish metodikasi, grafik savodxonlik, fazoviy tasavvur, proyeksiyalash, interfaol metodlar, muammoli ta’lim, baholash mezonlari, kompetensiyaviy yondashuv.
Yoqubova Madina Azimjon qizi; Qosimova Nilufar Muratjon qizi
CHIZMACHILIK DARSLARIDA O‘QUVCHILARDA MUAMMOLI FIKRLASHNI SHAKLLANTIRISHNING PEDAGOGIK ASOSLARI VA METODIK IMKONIYATLARI
Mazkur ilmiy maqolada chizmachilik fanini o‘qitish jarayonida o‘quvchilarda muammoli fikrlashni shakllantirishning nazariy asoslari va metodik yo‘llari yoritilgan. Muammoli fikrlash o‘quvchilarning bilimlarni tayyor holatda qabul qilish emas, balki muammoli vaziyatlarni tahlil qilish, mustaqil xulosa chiqarish, yechim topish va ijodiy yondashuv asosida qaror qabul qilish kompetensiyalarini rivojlantiruvchi muhim tafakkur shakli hisoblanadi. Maqolada muammoli ta’lim metodining mohiyati, muammoli vaziyatlar yaratish texnologiyasi, o‘quvchilarning mustaqil izlanish faoliyatini tashkil etish hamda grafik topshiriqlar asosida muammoli fikrlashni shakllantirish usullari tahlil qilinadi.
muammoli fikrlash, muammoli ta’lim, chizmachilik, texnik tafakkur, fazoviy tasavvur, grafik topshiriqlar, interfaol metodlar, loyiha metodi, modellashtirish, ijodiy yondashuv.
Bo’riyeva Mahliyoxon Ahad qizi, Qosimova Nilufar Muratjon qizi
MAKTABDA SPORT O’YINLARI BO’YICHA O’QUVCHILARNING JISMONIY SIFATLARINI TARBIYALASH VA XARAKAT KO’NIKMA MALAKALARGA O’RGATISH
Ushbu maqolada noan’anaviy vositalar yordamida 6-7 yoshdagi bolalarni jismoniy kompetensiyalarini oshirishda korreksion pedagogika, oila pedagogikasi va pedagogik texnologiyalar asosida jismoniy madaniyat tizimini takomillashtirishga oid vosita va dasturlar yoritilgan. Maqolada tasvirlangan pedagogik mexanizmlar, bolalar jismoniy faolligini noan'anaviy vositalar asosida yaxshilashga qaratilgan ilg'or pedagogik tadqiqotlarga asoslanadi. Ushbu mexanizmlar o'quvchilarning o'zlarini o'rganish, jismoniy va kognitiv rivojlanishiga yordam beradi va ularning o'z o'zini boshqarish, ijodiylik va g'oyaviy qobiliyatlarini rivojlantiradi
6-7 yoshli bolalar, korreksiyalash, noananaviy jismoniy mashqlar, jismoniy faollik, jismoniy madaniyat, konsepsiya.
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA SOGʻLOM TURMUSH TARZINI SHAKLLANTIRISH USULLARI
Maqolada o‘zbek xalq o‘yinlarining o'quv-tarbiya jarayoniga sog'lom turmush tarzini kuzatish muhim omili sifatida joriy qilingan bo'lib, samarali usul va ishlab chiqarish tahlil qilingan. , mualliflar darslik hamda adabiyot kiritilmagan, ammo hozirdalarga nisbatan o'ynaladigan o'yinlarni tuzib mashg'ulotlariga tatbiq qilish bo'yicha tavsiyalar berib o'tgan.
o'quv-tarbiya, jarayon jismoniy tarbiya, xalq o'yinlari, sog'lom turmush tarzi, mahsulot, mashg'ulotlar, urf-odat.
SPORT O’YINLARI BO’YICHA O’QUVCHILARNING JISMONIY SIFATLARINI TARBIYALASH (VOLEYBOL MISOLIDA)
Ushbu maqolada voleybol sport turini o'rgatishning muhimligi va uning mohiyati o'rganiladi. Voleybol o'yinining turlari, qoidalari, va jarayonlarining tafsiliy ta'riflari ko'rsatiladi. Sportning jamiyati ijtimoiy, madaniy va o'quvchi o'yinlarda qanday o'rin olishi, o'yin o'rgatish va uni o'rganishning yirik roli ta'kidlanadi. Maqola o'quvchilarning sportni sevimli turari, uning mohiyati va tarixiy o'zgarishlarini o'rganishga yordam berishi uchun muhimdir. Voleybolning o'rganilish jarayonlari, voleybol o'rganishning pedagogik texnologiyalari va ta'lim usullari o'rganiladi. Maqola sportni o'rganish va uning jamiyatdagi ahamiyati haqida ko'proq tushunchalar beradi.
mashg‘ulot, texnik tayyorgarlik, dastlabki o‘rgatish, tayyorlov, o‘yin malakalari, o‘rgatish vositalari, maxsus mashqlar, o‘rgatish uslublari, moslama va uskunalar.
Интеграция лингвистических навыков и видов речевой деятельности как фактор развития коммуникативной компетенции на занятиях по русскому языку.
В данной статье рассматривается процесс формирования коммуникативной компетенции в обучении русскому языку. Автор подчеркивает важность системного подхода, при котором лингвистические навыки (лексика, грамматика, фонетика) не изучаются изолированно, а служат фундаментом для развития четырех видов речевой деятельности. В работе предлагаются пути оптимизации учебного процесса для достижения свободного владения языком в реальных ситуациях общения.
коммуникативная компетенция, русский язык, речевая деятельность, лингвистические навыки, интегративный подход, методика преподавания.
TEXNOLOGIYA DARSLARIDA O‘QUVCHILARNING KASBIY-PSIXOLOGIK KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK ASOSLARI
Mazkur maqolada texnologiya fanini o‘qitish jarayonida o‘quvchilarda kasbiy-psixologik kompetensiyalarni shakllantirishning nazariy va amaliy asoslari yoritilgan. Shaxsning kasbiy shakllanishida psixologik tayyorgarlik, kasbiy motivatsiya, innovatsion faoliyatga yo‘naltirilgan o‘qitish va kompetensiyaviy yondashuvning o‘rni ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Texnologiya fanining o‘quvchilarni mehnat jarayoniga tayyorlashdagi roli, o‘quvchilarning psixologik barqarorligi va kasbiy o‘zini anglash jarayonidagi o‘qituvchi faoliyatining o‘rni ochib berilgan. Maqolada ta’limda raqamli va innovatsion texnologiyalarni qo‘llash orqali o‘quvchilarning psixologik tayyorgarligini oshirish usullari ham asoslab berilgan.
texnologiya fani, kompetensiya, psixologik tayyorgarlik, kasbiy yo‘nalish, motivatsiya, innovatsion ta’lim, raqamli texnologiyalar, shaxsiy rivojlanish, kasbiy kompetensiyalar.
Linguistics of translation. Research of translation processes and strategies, issues of translation accuracy in different contexts and types of texts
This article analyzes the intersection between linguistics and translation studies, focusing on their theoretical and practical points of convergence. It discusses the importance oflinguistic knowledge in translation, the semantic, syntactic, and pragmatic aspects of linguistic units, and the influence of cultural factors. The study also highlights the significance of linguistic analysis and modern approaches in translation practicev
linguistics, translation, semantics, syntax, pragmatics, culture, linguistic analysis, communication.